Rahimsarkması riskini azaltmak için çeşitli şeyler yapabilirsiniz: – Fazla kilolarınızdan kurtulun. – Barsak hareketlerini düzenlemek için lifli gıdalar alın. – Kegel adı verilen pelvik kasları güçlendiren egzersizleri düzenli yapın. – Karın içi basıncı artıracak dar korseler ve giysiler giymeyin. – Ağır WYlY5w. Rahim sarkması her yaştan kadınlarda görülebilen sorunlardan biridir. Genellikle birden fazla sayıda vajinal doğum yapmış olan kadınlarda çok daha yaygın bir şekilde görülüyor. Bununla birlikte kadınlarda menopoz dönemi sonrasında da daha yaygın görüldüğünü belirtebiliriz. Birden fazla sayıda vajinal doğum yapmakla birlikte şişmanlık, büyük bebek doğumu, yaşın ilerlemiş olması, daha önce pelvik cerrahi geçirmiş olmak gibi unsurlar rahim sarkması riskini artırıyor. Aynı zamanda kronik kabızlık probleminin de sıklıkla ıkınmaya neden olduğu için söz konusu riski artırdığını belirtmek gerekiyor. Rahim Sarkması Nasıl Olur?Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?Rahim Sarkması TedavisiRahim Sarkması Ameliyatı Riskli midir?Rahim Sarkması Gebeliğe Engel midir? Rahim Sarkması Nasıl Olur? Uterus yani rahim sarkması rahmin vajinadan aşağı yönlü olarak kayması ve kimi zaman da dışarı çıkması durumudur. Çeşitli nedenlere bağlı olarak pelvik taban kasları ile bağları zayıflar ve buna balı olarak da uterusu olması gereken yerde tutmak için yeterli desteği veremez. Rahim zamanla kaymaya başlar ve bazı kadınlarda bu durum çeşitli rahatsızlık hissine neden olabilir. Rahmin ne oranda sarktığına bağlı olarak hastaya verdiği rahatsızlıklar da değişebilir. Genel olarak rahim sarkması probleminin kişinin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiliyor olsa da hayati bir tehlike yaratmadığını belirtebiliriz. İlerlemiş olan rahim sarkması mutlaka tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlıktır. Bunun tek nedeni hastada ciddi şikayetlere yol açması değildir. Aynı zamanda ilerlemiş olan rahim sarkmasının kanserleşme riski de bulunuyor. Bu durum göz önünde bulundurulmalı ve mutlaka tedavi için doktorunuza başvurmalısınız. Rahim sarkması tekrarlama olasılığı mevcut olan hastalıklardan biridir. Tekrarlama riskini azaltmak için ağır yük kaldırılmamalı ve aynı zamanda ideal kiloda kalınmalıdır. Çünkü fazla kilo da bu soruna neden olabiliyor. Bununla birlikte düzenli olarak kegel egzersizleri yapmak ve kabız olmamak için dengeli, sağlıklı beslenmek de gerekiyor. Öksürüğe neden olan her türlü rahatsızlıktan kaçınmak da üzerinde durulması gereken unsurlardan biridir. Hafif düzeyde olan rahim sarkması genellikle herhangi bir semptoma neden olmuyor. Ancak orta düzeyde ve özellikle rahmin vajinadan çıkması durumunda belirtiler ortaya çıkabiliyor. En sık yaşanan belirti pelviste bir ağırlık hissi ile çekilme hissidir. Bu çekilme hissine kimi zaman idrar kaçırma sorunu da eşlik edebiliyor. İdrar retansiyonu gibi farklı idrar problemlerinin de yaşanabildiğini söyleyebiliriz. Bununla birlikte bağırsak hareketleri ile ilgili çeşitli sorunlar da yaşanabiliyor. Bu sorunlar her hastada aynı düzeyde olmayabilir. Vajinadan bir doku çıkması da rahim sarkması belirtileri listesinde mevcut. Be bölgesinin aşağısında ağrı hissinin olması ve aynı zamanda idrar torbası iltihapları da bu sorunun belirtileri arasında yer alıyor. İdrar torbası enfeksiyonları genellikle sık sık tekrarlar ve bu da hastanın yaşam kalitesinde ciddi bir düşüşe sebebiyet verebilir. Sürekli olarak vajinadan bir şey çıkacakmış hissinin de belirtilerden bir diğeri olduğunu söyleyebiliriz. Hastalar bu hissi genellikle küçük bir cismin üzerinde oturuyormuş gibi’ şeklinde tarif eder. Vajinal akıntılarda belirgin bir artış olması rahim sarkması belirtileri arasında bulunuyor. Bazı hastalarda bu sorun vajinal kanamaya da sebebiyet verebiliyor. Hastaların çok büyük bir bölüm cinsel ilişki esnasında ağrı hissediyor. Bu ağrı nedeniyle cinsel perhiz uygulamak zorunda kalan pek çok hasta olduğunu belirtelim. Aynı zamanda vajinal dokuda bir gevşeklik hissinin olması da belirtiler arasında yer alıyor. Belirtiler genellikle sabah saatlerinde daha az yaşanırken akşam saatlerinde daha fazla kendini belli eder. Rahim Sarkması Tedavisi Öncelikle rahim sarkması probleminin her daim tedavi gerektirmediğini belirtebiliriz. Bu rahatsızlığın derecesine göre tedavi uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir. Birinci ve ikinci derece rahim sarkmasında tedaviye gereksinim olmaz ancak hastalara kegel egzersizleri yapması tavsiye edilir. Şayet hastalar bu rahatsızlık nedeniyle çeşitli sıkıntılar yaşıyorsa bu durumda tedavi bir seçenek olarak değerlendirilebilir. Üçüncü ve dördüncü seviyede ise tedavinin mutlaka yapılması gerekiyor. Üçüncü ve dördüncü seviyede olan rahim sarkması vajinadan organın dışarıya çıkması anlamına da geliyor ve bu durum sarkan bu dokuda yara oluşması, kanama olması gibi pek çok farklı sorunu da beraberinde getirebiliyor. Dolayısıyla tedavinin uygulanması kaçınılmaz oluyor. Tedavide öncelikle vajinal peser denenebilir. Vajinal peser, plastik ya da kauçuk materyalden hazırlanan küçük bir halkadır. Bu halka vajina girişine yerleştirilir ve bu sayede dokunun vajinadan çıkması engellenmeye çalışılır. Fakat bu tedavi şeklinin çok yaygın olarak kullanılmadığını belirtebiliriz. Çünkü vajina peserin sürekli olarak temizlenmesi ve bunun için de sürekli çıkarılıp yeniden takılması gerekiyor. Aynı zamanda cinsel ilişkide de çeşitli sıkıntılar yaratabiliyor. Vajinal dokuyu yaralama riskinin mevcudiyetinden de söz etmek gerekiyor. Zira vajinal peser doku sarkmasının çok fazla olmadığı hastalarda uygulanabilen bir yöntemdir. İleri derecelerde ise cerrahi operasyon gerekebiliyor. Rahim Sarkması Ameliyatı Riskli midir? Her cerrahi operasyonun kendi içerisinde bazı riskler taşıdığını belirtmek gerekiyor. Risksiz ameliyat yoktur. Bu nedenle rahim sarkması ameliyatı riskli değildir diyemeyiz. Kanama, enfeksiyon gibi her ameliyatta geçerli olan komplikasyon riskleri bu cerrahi operasyonda da geçerlidir. Bununla birlikte nasıl bir ameliyat yapılacağına bağlı olarak daha farklı komplikasyon risklerinden de söz edilebilir. Söz konusu problemde ameliyat genellikle iki farklı prosedür ile gerçekleştiriliyor. Bunların ilki zayıflamış olan pelvik taban dokularının onarımıdır. Doku onarımı amacıyla gerçekleştirilen rahim sarkması ameliyatında karın içinden ya da vajinadan girilebilir ve pelvik organını desteklemek amacıyla hastanın kendi dokuları donör olarak kullanılabilir. Aynı zamanda sentetik bir maddenin kullanımıyla da zayıflamış pelvik taban dokularının desteklenmesi de mümkün olabilir. Rahmin çıkarılması ise bir diğer ameliyat prosedürü oluyor. Histerektomi genellikle şiddetli olan rahim sarkması durumunda uygulanıyor. Ancak bu ameliyatın zorunlu olmadıkça tercih edilmediğini de belirtmek gerekiyor. Son yıllarda rahim sarkması nedeniyle gerçekleştirilen histerektomi ameliyatının bazı kalp ve damar hastalıkları riskini artırdığı anlaşıldı. Bununla birlikte bazı metabolik rahatsızlıklar yaşama riskini de artırdığı söz konusu araştırmalar ile anlaşıldı. Bu nedenle çok zorunlu bir tıbbi durum olmadığı müddetçe bu ameliyatın tercih edilmediğini söyleyebiliriz. Genel olarak ameliyatın süresinin her hastada aynı olmadığını da belirtmek gerekiyor. Bu süre 2 saat ila 4 saat arasında değişebilir. Cerrahi operasyon genel anestezi ile gerçekleştirildiği için ameliyat esnasında hastanın herhangi bir acı ya da ağrı hissetmesi mümkün olmuyor. Rahim Sarkması Gebeliğe Engel midir? Konuyla ilgili en çok merak edilen hususlardan biri de rahim sarkması probleminin hamileliğe engel olup olmadığıdır. Öncelikle bu sorunu yaşıyor olmanın hamile kalmaya engel bir durum olmadığını belirtmek gerekiyor. Ancak gebelik sonrasında yaşanan rahim sarkmasının artabileceğini de göz önünde bulundurmak gerekiyor. Hafif düzeyde bu sorunu yaşayanlar gebelik ve doğum sonrasında ileri derecede yaşamaya başlayabilir. Bu nedenle doktorların önerisi öncelikle tedavi olunması ve sonrasında hamilelik planlaması yapılmasıdır. Bu konuda mutlaka doktorunuza danışmalısınız. Çünkü söz konusu problem normal doğum yapmanıza engel de olabilir ve bu konuda net bilgiyi ancak doktorunuz verebilir. Yapılacak muayene sonrasında hamile kalmanızın sakıncalı olup olmadığı ya da normal doğum yapıp yapamayacağınız gibi konularda tarafınıza net bilgiler iletilir. İlginizi çekebileceğimizi düşündüğümüz diğer makalelerimiz Smear testi nedir nasıl yapılır Laparoskopik ameliyatlar nedir Miyom nedir belirtileri nelerdir Yumurtalık kistleri neden oluşur Dış gebelik nedir nasıl tedavi edilir Detaylı bilgi için Özel Bahçelievler Kadın Hastalıkları ve Doğum Merkezimizi arayarak ulaşabilirsiniz. Cep Tel 0532 414 56 66 Ofis Tel 0212 603 66 54 E-Mail info Rahim Sarkması, çeşitli nedenlerden dolayı rahmin olması gerektiği yeri kaybederek aşağı doğru sarkmasıdır. Kişisel bakım önlemleri ve cerrahi müdahalelerle tedavi EdilmezseNe İyi Gelir?Ne İyi Gelmez?AmeliyatıGebelikteHangi DoktorTümüRahim Sarkması Nedir?Rahim, latince ismi olarak ’uterus’’ kadınlara özgü, kadınların karnının içinde yer alan bebek gelişiminin gerçekleştiği yerdir. Temel görevi bebeğin içinde gelişebilmesi için uygun ve koruyucu bir ortam sağlamak olan bu organ, pelvis içerisinde sağlam bir şekilde durmalıdır. Çünkü bebeğin ağırlığı bu organda bir basınç oluşturacağı için konumunu koruyabilmesi gereklidir. Uterusu pelvisin içinde bazı kaslar, dokular ve bağlar yerinde tutmaya yardımcı olur. Bu kasların ve rahimin durumunu hamakta duran bir insana benzetebiliriz. Çünkü bu kaslar ve bağlar rahimi pelvise kasların, dokular ve bağların hamilelik, doğum veya zor doğum gibi nedenlerle zayıflaması mümkündür. Bu kas zayıflamasına ek olarak yaşlanmaya bağlı olarak östrojen hormonunun da azalmasıyla uterus doğal yerini kaybedebilir. Doğal yerini kaybeden uterus genelde yer çekiminin de etkisiyle aşağıya doğru sarkar. Buna uterin prolapsus yani rahim sarkması bu sarkmaya bağlı olarak vajinal kanala düşebilir. Bununla birlikte rahim sarkma derecesine bağlı olarak vücut dışından gözle görülecek seviyede diğer durumlar genellikle sarkan rahim ile ilişkilidir. Rahmi yerinde tutan kasları da bu durumlar Mesanenin bir kısmının vajinaya yöneldiği üst ön vajinal duvarda fıtıklaşmasına sistosel denir. Bu, fazla idrara çıkma, acilen idrara çıkma, idrarın mesaneye geri kaçışı ve idrar kaçırmaya neden olabilir. Enterosel İnce bir bağırsak kısmının vajinaya doğru yöneldiği üst arka vajinal duvarın fıtıklaşmasına enterosel denir. Enterosele sahip kişilerde vajina da kitle hissi ve bel ağrısı gibi belirtileri Rektumun kalın bağırsağın son bölgesi vajinaya doğru yöneldiği alt arka vajinal duvarda fıtıklaşmasına rektosel denir. Rahim Sarkması DerecelendirmesiRahim sarkması parsiyel veya total olarak kategorize edilebilir Genellikle değerlendirmeler yapılırken hymen seviyesi halk arasında kızlık zarı olarak bilinen yapı 0 olarak kabul kısmen uterus prolapsusu Rahim kısmen vajinaya sarkar. Ancak vajinadan çıkıntı yapmaz. Tam uterus prolapsusu Rahmin bir kısmı vajinal açıklıktan dışarı çıkar. Rahim ağzı vajinaya derece Rahim ağzı vajina açıklığının hemen içine düşer. 3. derece Rahim ağzı vajinanın dışında görülür. 4. derece Tüm rahim vajinanın dışındadır. Bu duruma procidentia da denir. Bu, tüm destekleyici kaslardaki zayıflıktan kaynaklanır. Ciddi bir durumdur ve kesinlikle ameliyat 1. ve 2. derecede egzersizler ve bazı tedaviler işe yarayabilir. Ancak 3. derecelerin birçoğu ve 4. derece rahim sarkmalarının tamamında ameliyat gereklidir. Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?Hafif uterus prolapsusu genellikle belirti veya şikayetlere neden olmayabilir. Orta ila şiddetli uterus prolapsusu belirtileri ve şikayetleri şunlardırVajina, pelvis, alt karın, kasık veya sırtta rahatsızlık ve ağrı çıkan organ ve dokular dokunulduğunda ele kitle halinde gelebilir. Bu hastayı oldukça rahatsız eder ve kaçağı inkontinans veya idrarın geri kaçması gibi idrar problemleri. Bu idrar kaçırma genellikle gülme, ağır kaldırma veya hapşırma ile idrarını yaptıktan sonra tam olarak rahatlayamaz ve hala idrarı varmış gibi hissedebilir. Bunun sebebi idrar retansiyonu sonucunda rahim sarkması olan kişilerde sıklıkla idrar yolu enfeksiyonları görülebilir. Tam boşalmayan idrardan kaynaklanan bu durumda idrar yollarında yanma gibi şikayetler hareketinde sorunlar meydana gelebilir. Pelvis içerisindeki organların yer değiştirmesine bağlı olarak bağırsaklarda etkilenir. Motilite sorunları görülebilir. Bunun sonucunda en sık kabızlık sarkması hastalığı yaşayan kişilerin şikayetleri arasında sıklıkla küçük bir topun üzerinde oturuyormuş gibi hissetmek veya vajinadan bir şey düşüyormuş gibi hissetmek dokuda gevşeklik hissi gibi bazı cinsel endişe şikayetleri kişinin şikayetleri sabahları daha az rahatsız eder ve gün geçtikçe cinsel ilişki sırasında rahatsızlık yaşarlar. Disparoni adı verilen ağrılı cinsel ilişki birçok rahim sarkmasına sahip kişide kişiler bel ağrısından da şikayetçidir. Şiddetli bel ağrıları genellikle kaslardan yansıyan bir ağrı olarak derece rahim sarkmalarında vajinadan nemli pembe bir doku dışarıya doğru çıkabilir. Bu dışarıya maruz kalan doku tahriş olabilir ve kaşıntıya veya kanamaya neden olabilecek küçük yaralar sarkmasına bağlı olarak kişinin iç çamaşırını ıslatacak akıntılar olabilir. Rahim Sarkması Nedenleri Nelerdir?Pelvis içerisinde önemli ligamentler vardır. Bu ligament adı verilen dokular organları ve kemikleri güçlendirmek ve asmak için vücudun herhangi bir yerinde olabilir. Pelviste de atıcı ve tutucu bağlar olmak üzere 2 çeşit ligament sınıflandırması vardır. Bu ligamentler kasların da desteği ile uterusu bir hamak gibi pelvise yani leğen kemiklerinin içerisine asar. Herhangi bir sebepten dolayı bu bağların zayıflaması rahim sarkmasına giden süreçte çok bağların zayıflaması dışında pelvik taban kasları da çeşitli nedenlerden dolayı zayıflayabilir. Bu zayıflamaya bağlı olarak gerginliğini kaybeden bağlar ve kaslar sonucunda uterus yerçekimi yönünde aşağıya doğru yönelir. Uterus prolapsusu yani rahim sarkması meydana gelir. Aşağıda rahim faktörlerinde sarkmaya sebebiyet verebilecek faktörler ve durumlar verilmiştir. Bu durumlarda oluşabilecek sarkmalar bazen belirti ve şikayetlere yol açmaz. Doktor muayenesi sonrasında faktörler ve durumlarBir veya daha fazla hamilelik ve normal doğum rahimi genişleteceği, kasları ve bağları zayıflatabileceği için rahim sarkması oluşumunda risk faktörü sayılır. Doğum sonrası rahim sarkması acil tedavi edilmesi gereken bir yani 4 kilogramdan fazla bebek doğurmak rahimi ve kaslarını zorlayacağı için risk yaş ile birlikte azalmış östrojen ve rahimi asan kasların zayıflaması sonucunda rahim sarkabilir. Pelvis dokuları menopozdan sonra daha da kötüleşir. Çünkü pelvik dokular tonlarını korumalarına yardımcı olmak için östrojene bağlıdır. Menopozdan sonra östrojen seviyeleri rahim sarkması için bir risk faktörüdür. Bunun mekanizması ise artan kiloya bağlı olarak karın içerisindeki yağ dokusunun rahime ve onu asan kaslar, bağlar ve dokulara baskı yapıp aşağı sarkmasına yardımcı olmasıdır. Daha önceden geçirilmiş pelvik cerrahi öyküsü olanlarda rahim sarkmaları normal insanlara göre daha çok tespit hareketleri sırasında kronik kabızlık veya sık sık zorlanmaya bağlı olarak rahimi asan kaslar, dokular ve bağlar zayıflayabilir. Sıklıkla ıkınmanın da buna katkısı olduğu dokusunda ailede zayıflık öyküsü rahim sarkması için risk faktörü olabilir. Bu genetik bir olmak, siyahi kadınlara göre rahim sarkmasına daha çok yatkınlık sağlar. Bu yapılan araştırmalar ile ortaya konmuştur. Rahim Sarkması TeşhisiRahim sarkması teşhisi için doktor hastaya bazı sorular sorar, fizik muayene yapar. Bununla birlikte görüntüleme teknikleri olan ultrasonografiye de hastaya soracağı sorular aşağıdaki gibi olabilirYaşınız? Bu sorunun sebebi kişinin ilerlemiş yaşa bağlı olarak rahim sarkmasına risk faktörü oluşturabileceğidir. Bunun sebebi zayıflamış dokular, bağlar ve kaslar önce vajinal doğum yaptınız mı? Bu sorunun sebebi vajinal doğuma bağlı olarak artan rahim sarkması tane çocuk doğurdunuz? Fazla çocuk doğurma öyküsü rahim ve rahimi asan dokularda zayıflıklar oluşturup rahim sarkmasına yatkınlık oluşturacağı için bu soru çocukların kilosu nasıldı? Makrozomik yani doğum ağırlığı fazla olan iri bebekler doğuran kadınların rahim sarkmasına yatkınlığı görüyor musunuz? Bu soruyla kişinin menopoza girip girmediği öğrenilmek istenir. Menopoza bağlı olarak azalan östrojen hormonu uterus ve çevresindeki dokuların zayıflamasına sebebiyet teşhis için genellikle bu sorular ile hastanın tıbbi öyküsünü almaya başlar. Duruma göre sorular doktor tarafından detaylandırılarak MuayeneRahim sarkmasının tanısı genellikle pelvik muayene sırasında konulur. Teşhis tecrübeli bir kadın doğum ve hastalıkları uzmanı tarafından kolayca fizik muayene sonrasında muayene genellikle dorsal litotomi muayene pozisyonunda yapılır. Bu pelvis içerisindeki ve vajinal kanal yapısındaki organların görüntülenmesi için en ideal pozisyondur. Hasta bir muayene masasına sırtüstü oturtulur ve dorsal litotomi pozisyonunda muayene edilir. Eğer rahim sarkması varsa hymen 0 seviyesi olarak kabul edilir ve bu noktadan ne kadar aşağıda olduğuna göre derecelendirme yapılır. Derecelendirmenin yapılmasının sebebi cerrahiye ihtiyaç olup olmadığıdır. Bazı rahim sarkmaları basit egzersizler ve yöntemlerle tedavi muayenede hastanın ıkınma pozisyonuna geçmesi ve ıkınması istenir. Bu da rahim sarkmasının daha belirgin olarak görülmesi için önemlidir. Bu testler aynı zamanda pelvis kaslarının gücünü kontrol etmek için sarkmasına bağlı olarak gerçekleşen şiddetli idrar kaçırması şikayeti olan kişilerde mesanenin fonksiyonlarını test edebilmek adına ürodinamik test adı verilen tetkik sarkması ve mesanenin değerlendirilmesi amacıyla ultrasonografi ile görüntüleme yöntemleri de rahim sarkması teşhisi için kullanılabilir. Rahim Sarkması TedavisiRahim sarkmasında tedavi hastalığın şiddetine bağlı olarak yapılır. Az veya hiç belirti veya şikayet göstermeyen sarkmalarda basit kişisel bakım önlemleri önerilir. Basit Kişisel Bakım Önlemleri Basit kişisel bakım önlemleri ile kişinin ileri derecede olmayan rahim sarkmalarına bağlı olarak gelişen şikayetleri ve belirtileri azaltılabilir. Bunları uygulamada hastanın iradesi önemlidir. Bu konuda hasta yeterince bilgilendirilmez ise kişi tarafından önemsenmeyebilir. Önemsenmeyen 1 veya 2. derece rahim sarkması olan hastalarda aşağıdaki önlemler uygulanmazsa eğer kişinin rahim sarkması derecesi önlemlerKilo vermek Fazla kilo karın içerisinde artan basınca bağlı olarak uterusu ve uterusu bağlayan bağlara baskı yapar. Bu baskı sonucunda meydana gelen rahim sarkmaları kişinin kilo vermesi sonucunda gerileyebilir. Bu tedavi yöntemi rahim sarkmasına sahip her hastada mutlaka kaslarını güçlendirmek Bu kasları güçlendirmek uterusun yerini sağlamlaştırmak demektir. Genelde egzersizle ve sporla bu kaslar egzersizleri Bunlar rahim sarkması egzersizleri olarak da bilinir. Kegel egzersizleri pelvik taban kaslarınızı güçlendirir. Güçlü bir pelvik taban, pelvik organlara daha iyi destek sağlar, sarkmanın kötüleşmesini önler, semptomları egzersizi pelvik taban kaslarınızı sanki gaz çıkışını engellemeye çalışıyormuş gibi sıkmayı içeren egzersizlerdir. Egzersizde beş saniye kaslar sıkılı tutulur sonra beş saniye gevşetilir. Eğer bu yapılamıyorsa iki saniye sıkılır üç saniye gevşetilir. Her gün 3 defa 10 kez tekrar edilmesi önerilir. Bu önlemler hastalığın kötüleşmesini engeller ve rahatlama sağlar. Ağır kaldırmaktan kaçınmak, kronik öksürüğü önlemek ve kabızlığı önlemek rahim sarkmasının şiddetinin artmasını engellemede yapılması gerekenlerdir. Şiddetli rahim sarkmalarında vajinal pesser veya cerrahi tedavi uygulanır. Vajinal pesser vajinal halka Rahim içine yerleştirilen plastikten veya kauçuktan yapılmış esnek bir halkadır. Bu halka rahmi destekler sarkmasını önler. Farklı boyutları vajinal pesserler vardır. Hekim hasta için uygun olanı seçer ve nasıl kullanılması gerektiği hakkında hastaya bilgi verir. Hijyen için pesserin düzenli olarak çıkarılması ve temizlenmesi tedavide iki seçenek vardır uterus süspansiyonu veya histerektomiUterus süspansiyonu Bu ameliyatta cerrah uterusu normal yerine koyar ve pelvik bağları yeniden bağlar, güçlendirir. Histerektomi Bu ameliyat rahmin alınması işlemidir. Rahim karın veya vajinadan çıkarılır. Çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda histerektomi genelde en son tercihtir ve önerilmez. Rahim Sarkması Tedavi EdilmezseRahim sarkması genellikle diğer pelvik organ sarkmaları ile ilişkilidir. Rahim sarkmasının zararları tedavi edilmezse aşağıdaki gibi olabilirVajinal yara ülser oluşumu Şiddetli sarkmalarda rahim vajinadan dışarı sarkar ve iç çamaşırına sürtünen vajinal dokuda yara oluşur. Nadiren yaralarda enfeksiyon sarkması sistosel Mesane ve vajinayı ayıran bağ dokusunun zayıflaması sonucu mesanenin vajinaya sarkmasıdır. Bu durumda idrarı yapmak zorlaşır ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları sarkması rektosel Rektum kalın bağırsağı anüse bağlayan son kısımdır. Rektum ve vajina arasındaki bağ zayıflarsa rektum vajinaya sarkar. Bağırsak hareketleri bozulur, kabızlık veya ishal durumu Tedavi edilmeyen rahim sarkması olgularında genellikle kişinin cinsel hayatı etkilenir. Bu etkilenme ilişki sırasında meydana gelen ağrı şeklinde kendini yolları enfeksiyonu İdrar retansiyonuna bağlı olarak görülen bu durum hastanın hayat kalitesini genellikle düşürür. Sürekli idrar yollarında yanma ve acı Sarkmasına Ne İyi Gelir?Aşağıdaki davranışlar ve yöntemler rahim sarkmasına bağlı olarak gelişen şikayetleri azaltmaya yardımcı olarak kegel egzersizlerini yapmak. Özellikle gebelik ve doğum sonrasında bu egzersizleri yapmak çok gideren yiyecekler sarkmanın daha da şiddetlenmesini önler. Bol miktarda sıvı tüketmek, meyve, sebze ve tahıllar gibi yüksek lif içeren yiyecekleri tüketmek kaldırmaktan kaçınmak gerekir. Eşyaları doğru şekilde kaldırmak gerekir. Kaldırırken bel veya sırtı kullanmak yerine bacakları kullanmak geçirmek sarkmanın daha da kötüleşmesini engeller. Kronik öksürük veya bronşitin tedavi edilmesi vermek sarkmanın şiddetinin artmasını önler. İdeal kiloya gelmek için bir diyetisyen veya doktordan yardım Sarkmasına Ne İyi Gelmez?Aşağıdaki davranışlar ve durumlar rahim sarkması olan kişilerin şikayetlerini ve belirtilerini arttırabilir. Bu yüzden dikkatli olmak belirtilerKilo almak rahim sarkmasını daha da yük uzak durulmalıdır. Sigara ciddi derece öksürük yapabilir. Kronik öksürüğe neden olan hastalıklar karın içi basıncını daha da arttıracağı için rahmin sarkmasını arttırır. Bu sebeple rahim sarkması olan kişilerde sigara mutlaka ve ıkınmak karın içi basıncını arttıracağı için sarkmayı daha da şiddetlendirir. Bu sebeple liften fakir olan etler ve yağlar kabızlık şikayetlerini arttırabilir. Bu sebeple tüketilirken yanında lif içeren bir besin de Sarkması AmeliyatıCerrahi tedaviler kişinin belirtileri ve şikayetleri şiddetliyse ve cerrahi olmadan diğer tedaviler yardımcı olmadıysa, ameliyat doktor tarafından ve rekonstrüktif olmak üzere ikiye ayrılırObliteratif cerrahi Bu cerrahi teknik adından anlaşılacağı üzere organları kapatma mantığına göre planlanır. Vajinanın bir kısmını veya tamamını daraltır veya kapatır. Bu tekniğin amacı normal pozisyonlarından ayrılan ve vajinanın duvarlarına baskı yapan organlara daha fazla destek sağlamaktır. Ameliyat işe yaramadıysa, başka bir tedaviye tahammül edemiyorsa hastalar bu cerrahi prosedürler cerrahi Pelvik tabandaki dokuları ve kasları onarmayı ve organları orijinal pozisyonlarına geri döndürmeyi amaçlayan cerrahi teknikleri içerir. Bu teknikler vajinada veya karında kesikler ile yapılabilir. Bunun dışında laparoskopik olarak da cerrahi yöntemlerde en çok kullanılan kolporafi adı verilen cerrahi TeknikleriBuradaki amaç, pelvik organları yerinde tutan dokuyu daha sıkı ve daha güçlü hale ön Kolporafi Onarımı Mesane sarktığında ve vajinanın önüne fıtıklaştığında kullanılan cerrahi tekniktir. Orta hatta, vajina ön duvarına bir kesi yapılır ve makasla bu kesi uzatılır. Uzatılan doku bağları kuvvetlendirmek için kullanılır. Posterior arka Kolporafi Onarımı Rektum fıtıklaştığında ve vajinanın arkasına doğru itildiğinde cerrahi teknikler aynı zamanda vajinadan rahim sarkmasını onarmak için kişinin kendi dokusunu veya vajina duvarındaki dokuları kullanarak da ve sakrohisteropeksi Bu cerrahi yöntemler sarkmış organları sabitlemek ve sabitlemek için de cerrahi ağ yada meş yama adı verilen dokuların kullanıldığı vajinal kanalın sarkmasını onarmak için kullanılan cerrahi tekniktir. Sakrohisteropeksi ise rahim sarkmasını önlemek amacıyla rahmi sabitlemek için kullanılan cerrahi tekniktir. Bu operasyonlar karın bölgesindeki kesikler ile yapılır. Ayrıca laparoskopik karın içerisine delikler açılarak yapılan kapalı ameliyat olarak da yapılabilirler. Vajinal ağ, sarkan organların yerine kaldırılmasına yardımcı olmak için vajinal derinin altına koyarak rahim sarkmasını onarır. Temelde bu mantık Genellikle diğer cerrahi tedaviler ve tedavi yöntemleri rahim sarkmalarını tam anlamıyla tedavi edemez. Ek tedavilere, yeniden rahim sarkmalarına ve bazı diğer idrar yolu problemlerine sebep olabilir. Tam anlamıyla bir tedavi sağlamanın en etkili yolu rahmin tam olarak rahim çıkarma işlemine histerektomi denir. Bu işlem hastanın karnında bir orta derecede büyük bir kesi açılarak, laparoskopik olarak bazı aletlerle ve vajinal kanal aracılığıyla işlem sırasında genel anestezi verilir ve hasta uyutulur. Ameliyat sonrası 1 ila 2 ay kişi bazı ağrılar genç olan ve hala çocuk sahibi olmak isteyen kişilerde bu tedavi yöntemi zorunlu değilse Rahim SarkmasıNormalde 40 ile 50 gram arasında olan rahim gebelik sonuna doğru 3 ila 5 kilogram arasında olabilir. Hamilelik süresince bir balon gibi büyüyen rahim genellikle yukarı doğru büyüdüğü için rahim sarkması görülmesi çok nadiren hamileliğin sonuna doğru doğum yaklaştığı için veya doğum sırası ve sonrasında rahim aşağı doğru az da olsa rahim sarkmasına cerrahi olarak müdahale edilemez. Çünkü bebeğe zarar gelebilir. Erken doğumlar meydana gelebilir. Bu sebeple hastanın yapması gerekenlerSürekli bir istirahat halinde olmasıAğır kaldırmamasıKabızlık yapabilecek besinlerden mutlaka uzak durması gerektiğiTuvalette çok fazla zaman geçirmemesi,Bol su içmesiLifli gıdalar ile beslenmesi cerrahi müdahaleler gerekiyorsa doğumdan sonra Sarkması için Hangi Doktora Gidilir? Aşağıdaki belirtileri ve şikayetleri olan kişilerin acil olarak bir kadın doğum hastalıkları uzmanı ile görüşmesi gereklidir. Bazı ilerlemiş rahim sarkması durumlarında eğer ameliyat planlıyorsa bir üroloji uzmanı da cerrahi operasyona kadın doğum hastalıkları uzmanı tarafından davet edilir. Bunun sebebi mesane, idrar yolları ve uterusun şikayetler ve belirtilerVajinada ele gelen kitle hissi ve daha da ilerlemiş durumlarda kişinin vajinaya baktığında pembe nemli bir doku görmesi ilerlemiş rahim sarkmasına işaret olabileceği için mutlaka bir doktor tarafından değerlendirilmelidir. Uterus prolapsusu sonucunda idrar yollarındaki değişimlere bağlı oluşabilecek idrar kaçırma ve idrar yaparken şiddetli yanma hissi. Cinsel ilişki sırasında dayanılmaz bir acı çekmek olarak bilinen disparoni şikayetleri önemlidir. Değerlendirilmesi ve altta yatan sebebin bulunması gerekir. Rahim sarkmasına bağlı olarak disparoni sarkmasına bağlı olarak sürekli kişinin iç çamaşırı ıslanıyorsa, berrak veya koyu bir akıntı varsa bir kadın hastalıkları uzmanı doktor ile görüşmek sarkması ile İlgili Sıkça Sorulan SorularRahim sarkması hamileliğe engel olmaz. Doktorlar tarafından rahim sarkması olan kişilerde hamilelik sonrasında normal doğum genellikle önerilmez. Rahmin doğum sonrası oluşabilecek anatomik sorunlarını engellemek için sezeryan önerilir. Hatta bazı doktorlar ilerlemiş rahim sarkmasına sahip olan kişiler hamile kaldığı zaman sezeryan doğum anında rahim sarkmasını tedavi edebilecek bazı cerrahi teknikleri sarkması cinsel ilişkiyi etkiler. Bunun sebebi kişinin rahim sarkmasına bağlı olarak cinsel ilişki sırasında ağrı çekmesidir. Bununla birlikte kişide cinsel isteksizlik de oluşabilir. Bu vajinada meydana gelen kötü görüntü ve ağrı sebebiyle olabilmektedir. Bu cinsel ilişkinin normal hale dönebilmesi için tedavi sarkması elde edilen verilere göre %70 ağrı yapmamaktadır. Ancak rahim sarkmasının derecesine göre ağrı yapabilmektedir. Bu ağrının sebebi olarak organların sıkışması ve organlara gelen ekstra yük gösterilebilir. Rahim sarkması nadiren de olsa kanama yapabilir. Kanamanın sebebi genellikle vajinal kanaldan sarkan rahmin dışarıdaki bakteri ve enfeksiyon yapabilecek mikroorganizmalara maruz kalması sonucunda oluşan enfeksiyonlardır. Bu enfeksiyonun ve rahim sarkmasının tedavi edilmesi önemlidir. Rahim, doğum yapmamış olan kadınlarda 5-6 cm arası kadar büyükken, doğum yapmış olan kadınlarda ise 6-7 cm kadardır. Rahim sarkması zamanla her kadında ortaya çıkabilecek bir durumdur. Rahim Sarkması Nedir? Nasıl Olur? Genital organlar, bulundukları bölgeye bağlar ile tutunurlar. Yaşın ilerlemesi, doğum şekli ve sayısı gibi etmenler nedeni ile bu bağlar gevşeyebilir. Bu şekilde gevşeyen bağlar vajina içine doğru sarkar. Bu duruma rahim sarkması adı verilir. Rahim sarkması birçok kadında görülebilen ve birçok nedene bağlı olan rahatsızlıktır. Rahim sarkması durumuna engel olabilmek pek mümkün değildir. Bunula birlikte, risk faktörlerini aza indirgemek için bazı önlemler alınabilir. Bu önlemlerin başında sağlıklı beslenme ve kilo alımından kaçınma yer alır. Karın tabanında bulunan kasların güçlendirilmesi için egzersiz yapılması da önemli bir önlemdir. Örneğin idrar yapma esnasında idrar tutma kaslarını sıkıp 5 sn kadar bekleyip bırakmak ve bu işlemi düzenli olarak yapmak bu hastalığa karşı alınabilecek önemler arasında gösterilebilir. Sigara içiliyorsa bırakılması gerekir. Ayrıca, kişiyi sürekli öksürten bir hastalığı veya devamlı olan bir kabızlık sorunu varsa bir an önce doktora görünerek bu hastalıklarını tedavi ettirmesi gerekir. Menopoz dönemi içinde yardımcı östrojen hormonu alınması da bu rahatsızlığı engelleyen önlemlerden biridir. Ancak bu noktada, öncelikle hekime başvurmak önemlidir. Zira, hormon almanın da bazı risklerinin olduğunu söylemek gerekir. Uterus Sarkmasının Nedenleri Nelerdir? Gebelik sayısının fazla olması İri bebek doğurmak Normal doğum yapmak Yaşın ilerlemiş olması Devamlı öksürmek Şişmanlık Kronik kabızlık Ağırlık kaldırmak Rahim Sarkmasının Belirtileri Nelerdir? Eğer hastalık başlangıç seviyesinde ise hiçbir belirti görülmeyebilir. Hastalık belirtileri, sabah saatlerinde az iken, akşam saatlerine doğru artar. Orta ve ileri derece rahim sarkması belirtileri şunlardır Bel ağrısı Vajina içinden bir şeylerin çıktığının fark edilmesi Cinsel ilişkinin ağrılı olması Alt karın kısmının aşağı doğru çekiliyor gibi hissedilmesi Rahim Sarkması Nelere Sebep Olur? Rahim sarkması sonucu kadın, rahmini eli ile hissedecek duruma gelebilir. Hatta ilerleyen rahim sarkması durumunda, rahim vajinadan dışarı sarkabilir. Özellikle ayakta dururken, hapşırma ve öksürme esnasında, ıkınma esnasında alt bölgede bir dolgunluk hissi ve ağrı olur. Rahim sarkması bağırsağın da gevşemesine ve sarkmasına sebep olabilir. Rektum kalın bağırsak ucu sarkması ile kabızlık sorunu ortaya çıkabilir. Rahim Sarkması Tedavisi Nasıl Yapılır? Tedavi süreci hastadan hastaya farklılık gösterebilir. Kadının yaşı, hastalık derecesi, çocuk sahibi olmak isteyip istemediği ve genel sağlık durumu gibi durumlara göre tedavi şekli değişir. Eğer problem yeni başladı ise, kegel egzersizleri ile vajina kaslarını güçlenmesi sağlanabilir. İleri düzeyde bir rahim sarkması söz konusu ise, cerrahi operasyon gerekir. Bu operasyon, rahimin vajina içinden çıkartılıp dikilerek daraltılması şeklinde gerçekleşir. Bu işlemden sonra gebe kalan kadın normal doğum yerine sezaryen doğum yapmalıdır. Daha önce çocuk sahibi olmamış olan kadınlarda veya rahminin alınmasını istemeyen kadınlarda ise rahim alınma işlemi yapmak yerine fazla dokular alınır. Böylece, gebeliğe engel teşkil edecek bir durum oluşmaz. Rahim Alma Ameliyatı Olanların Yorumları ve Şikayetleri Histertomi Nedir? Histerektomi; kadınlarda rahmin alındığı ameliyatın ismidir. Bu ameliyat genellikle ileri yaştaki kadınlara yapılmaktadır ve sonrasında kişi bir daha adet olamaz ve gebe kalamaz. Histerektomi üç farklı şekilde yapılabilir karından abdominal histerektomi, vajinal yoldan vajinal histerektomi ve kapalı ameliyat laparoskopi. Histerektomi ameliyatı ardında kadınların en çok yaşadığı şikayetlerden bazıları karın bölgesinde şişlik, kramp ve ağrılardır. Rahim Alınması Histerektomi Ameliyatı Yaptıran Kadınların Yaşadıkları Rahim ameliyatını yaptırmadan önce birçok araştırma yaptım ve çok doktorla görüştüm. İçlerinde en güvenilir olan doktoru seçtim ve laparaskopik histerektomi ameliyatı olum. Operasyonum gayen başarılı geçti ve ameliyat sonrasında normal hayata dönmem de çok hızlı gerçekleşti. Ben herhangi olumsuz bir şikayet veya komplikasyon yaşamadım. Bence bu konuda doktor seçimi çok önemli. Ben bundan 6 ay önce rahim ameliyatı olarak rahmimi aldırdım. Bu ameliyattan beri adet görmem durdu ve gerçekten çok kilo aldım. Aldığım bu kiloları bir türlü veremiyorum. Histerektomi olan yakınlarımdan duyduğum kadarıyla bu ameliyat zorlu ve riskli bir ameliyat değil. Annemin kuzeni oldu ve yıllar geçmesine rağmen hiçbir şikayet yaşamadı. Ayrıca ameliyat sonrasında çok hızlı iyileşti ve birkaç güne ayaklandı, istirahati uzun ameliyatı yapacak doktor çok önemli ve iyi olması şart. Bu yüzden ilk gördüğünüze değil, araştırdıktan sonra emin olduğunuza ameliyatı olun derim. Annem 35 yaşında ve rahminde ur olduğu için rahmini aldırdı. Fakat yumurtalıkları duruyordu. Sonrasında hiçbir şikayet ve komplikasyon yaşamadı. Ben geçen sene ağustos ayında rahim ameliyatı yani histerektomi oldum. Sebebi ise rahmimin kalp şeklinde olması ve perde olmasıydı. Benim iki yakınım histerektomi ameliyatını oldular. Sonrasında ise kısa sürede iyileşip normal düzenlerine çabucak döndüler. Bence hastalar doktorun önerilerine, ilaçları düzenli almaya ve hijyen kurallarına dikkat etmeliler. Bunlar olduktan sonra bir problem olacağını düşünmüyorum. Bundan 4 ay önce rahim kanseri teşhisi konarak rahmim alındı. Histerektomi öncesinde rahmimin sağ tarafında ağrı vardı. Bu ağrı ameliyat olmam rağmen hala var. Rahmim alındığı için adet görmem kesildi ama yine de adet olmam gereken günlerde karında şişlik ve kasıkta ağrı problemlerim oluyor. Doktorum kanser oluşmadan rahmi alarak büyük bir tehlikenin önüne geçildiğini söyledi. Ameliyat sonrasında bir ilaç tedavisi almadım. Annem de rahim aldırma ameliyatı oldu ve rahim ve yumurtalıklarını aldırdı. Ameliyat sonrası 4. günde hemen yataktan kalktı ve normal düzenine döndü. Fakat sonrasında menapoz belirtileri yaşamaya başladığı için biraz sıkıntılar yaşadı. Benim annem kapalı histerektomi ameliyatı oldu. Ameliyat sonrasında iyileşmesi çok hızlı oldu gerçekten. O yüzden bu ameliyatı olmak isteyenler ağrı ve acı gibi problemler yaşayacak diye korkmamalı. Benim rahmin 8 ay önce ameliyat ile alındı. Ameliyat sonrasında çok ağrım olmadı. Sadece oturup kalkma esnasında dikkatli oldum ve ağır eşyalar da kaldırmadım. Bence bu ameliyat zor değil ve korkulacak bir yanı yok. Kesinlikle rahat olun ve gerekliyse gönül rahatlığıyla bu ameliyatı yaptırın. Jinekolog, Cinsel Terapist, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Esra Demir Yüzer, “Vajina 8-10 cm uzunluğunda esnek bir organdır. Vajina genişlik açısından kişisel farklılık gösterir. Ancak vajina doğum yapmamış bir kadında genellikle iki parmağın sıkıca girişine müsaittir. Bazı kadınlarda vajina yapısal olarak geniş olurken ,ilerleyen yaşla beraber, gebelikler ve özellikle de normal doğumlara bağlı olarak vajinada sarkmalar , esneme ve genişlemeler meydana gelebilir. Bunun yanında kronik barsak hastalıkları kronik kabızlık, ülseratif kolit gibi , astım, KOAH gibi kronik öksürüğe neden olan akciğer hastalıkları da rahim ve vajina sarkmalarına neden olabilir” diyerek vajina ve rahim sarkması hakkında bilgiler verdi. Vajenin ön duvarında mesanenin vajinaya doğru sarkmasına sistosel adı verildiğini anlatan Op. Dr. Esra Demir Yüzer, “Vajinanın arka üst duvar sarkmalarına enterosel, arka alt duvar sarkmalarına rektosel denir. Vajina ve rahim sarkmalarının 3 derecesi vardır. Sarkma derecesine ve tipine göre tedavi değişir” diye konuştu. VAJİNA VE RAHİM SARKMASI HANGİ ŞİKAYETLERE NEDEN OLUR? Erkek ve kadında cinsel ilişkide haz kaybı olur. Cinsel ilişki esnasında vajinadan hava sesi gelir. Kadın oturup kalkarken vajinadan gaz çıkardığını söyler. Büyük tuvaletini yaparken perine dediğimiz vajina ile makat arasındaki bölgeye bastırma ihtiyacı duyar. Stres tipi idrar kaçırma dediğimiz öksürürken hapşırırken idrar kaçırma şikayeti olur. 3. derece dediğimiz sarkma ve genişlemelerde sanki bir şey çıkacakmış gibi , bir kitlenin üzerine oturuyormuş gibi hissettiğini söyler. Her ne kadar günlük konuşma dilinde vajen ve rahim sarkması aynıymış gibi konuşulsa da farklı şeylerdir. Rahim sarkması, rahmin bizzat kendisi vajen girişine kadar hatta vajen dışına doğru sarkmasıdır. Rahim ve vajen sarkması çoğunlukla birlikte görülürler. VAJİNA VE RAHİM SARKMASI AMELİYATLARINA KARAR VERİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ? Op. Dr. Esra Demir Yüzer, vajina ve rahim sarkması ameliyatlarına karar verirken nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunda ise, “Vajina sarkmasının tipi ,derecesi tam olarak belirlenmelidir. Ameliyatta vajina bütün olarak onarılmalı. Vajina girişinden 3-4 santimetreye kadar muayenehane şartlarında yapılan ameliyatlar asla yeterli ve yüz güldürücü ameliyatlar değildir. Ameliyatın kalıcılığı için vajen sarkmasına neden olan kas yırtıklarının onarımlarının yanında mutlaka kalça kemiğindeki sağlam bağlara asıcı ameliyatlar yapılmalı. Asma ameliyatları yapılmadığında 1-2 sene gibi çok kısa sürede vajen genişlemesi tekrarlayacaktır. Ameliyatta kullanılan materyaller kalıcı ve sağlam olmasını sağlayacak nitelikte olmalı. Vajina ve rahim sarkması ameliyatları mutlaka hastane şartlarında yapılmalıdır. Rahim sarkması ile birlikte rahim boynu uzamasının olup olmadığına kesin tanı konmalı. Bazen rahim boynu uzaması rahim sarkması gibi görünebilir. Kalıcı tedavi için mutlaka kalça kemiğindeki sağlam bağlara asıcı ameliyatlar yapılmalıdır. Kadının ameliyat sonrası estetik olarak da kendini beğenmesi ve buna bağlı olarak psikolojik olarak iyi hissetmesi için doğum dikişi izleri de mümkün olduğunca düzeltilmelidir. Dış genital estetiği bozan küçük dudaklarda sarkma asimetri varsa labioplasti dediğimiz ameliyat da vajen ameliyatı ile eş zamanlı olarak yapılabilir. İleri derece sarkmalarda rahim ağzı ve vajina sarkan kısmı vajen dışına doğru çıkar . Bu bölgedeki doku dış travmalara korunaklı olmadığından iç çamaşırına değen vajen ve rahim ağzında ülser dediğimiz yaralar oluşur. Ülserlerin tedavisi yapılmadan ameliyat yapılamaz. Vajina ve rahim sarkmalarının tedavisi ileri yaşlara bırakılırsa ileri yaşla ortaya çıkan yüksek tansiyon, diabet gibi sistemik hastalıklar nedeniyle anestezi ve dahiliye doktorlarının onay vermemesi nedeniyle ameliyat edilemeyebilir. Bu durumda peser dediğimiz plastik halkalar kullanılarak rahim vajen içine doğru ittirilmeye çalışılır ki peser kullanımı ,günlük temizliği kadın için oldukça zor olabilir. Evlilikte cinsellik çiftlerin mutluluğu için önemlidir. Eğer vajina ve rahim sarkmaları düzeltilip vajina kalıcı olarak daraltılamazsa evliliklerde de sorunlar yaşanacaktır” açıklamalarında bulundu. İHA

rahim sarkmasi ameliyati olanlarin yorumlari