Fizikile ilgili önemli merkezler: (TÜBİTAK) Bilim ile ilgili danışmanlık hizmet için kurulmuş olup, zamanla: bilim insanına imkân sunan, yenilikçi projeleri teşvik eden, bilim kitabı arşivi hazırlayan, Örnek Soru: Hacmi 30 cm3 ve kütlesi 90 g olan cismin özkütlesi kaçtır? Çözüm: = 90 g / 30 cm3 Kütlehakkında daha birçok şey söylenebilir. Ancak bütün bunları diğer konular içerisinde zaman içerisinde görebilirsiniz. Kütlenin ne olduğunu anlamak bizim ilk amacımızdır. Örnek Soru. Şimdi bir tane örnekle kütle tanımı üzerinde duralım. Soru: Kütle ile ilgili aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur? Cevap 1) (Y) Evrenin oluşumunu ve yapısını fizik bilimi incelerken atomun yapısını yalnızca kimya bilimi incelemektedir. 2) (D) Fizik bilim dalı evrenin oluşumunu astronomi bilim dalı ile birlikte inceler. 3) (D) Fiziğin alt dalı mekanik; statik, kinematik ve termodinamik bölümlerinden oluşur. 20212022 Eğitim Öğretim Yılı Fizik 9. Sınıf Ünitelendirilmiş Yıllık Planı yüksek enerji ve plazma fiziği alt dalları, uygulama alanlarından örneklerle açıklanır. Alt dallar ile ilgili mesleklere örnekler verilir. b) Fiziğin felsefe, biyoloji, kimya, teknoloji, mühendislik, sanat, Maddeninkütlesi ile öz ısısının çarpımına eşittir. Boyca Genleşme İle İlgili Bazı Özellikler. 1. Genleşme katsayısı maddenin türüne bağlıdır ve ayırt edici özelliktir. 9. SINIF FİZİK DERS NOTLARI . 10. SINIF FİZİK DERS NOTLARI . 9. SINIF KİMYA DERS NOTLARI . 10. SINIF KİMYA DERS NOTLARI . 11. SINIF KİMYA Kütleve ağırlık 9 sınıf – Kütle ve ağırlık 9 sınıf; 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Kuvvet ve Hareket Konu Anlatımı. 9. sınıf fizik dersindeki konulardan birisi de kuvvet ve hareket konusudur. Kuvvet F ile gösterilir. 7.Sınıf Kütle ve Ağırlık Farklı Kavramlardır Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda fJij7. FİZİK BİLİMİNE GİRİŞ FİZİK BİLİMİNİN ÖNEMİ Evrendeki olayların anlaşılmasında fizik biliminin öneminiaçıklar. FİZİĞİN UYGULAMA ALANLARI Fiziğin uygulama alanlarını, alt dalları ve diğer disiplinlerle ilişkilendirir. FİZİKSEL NİCELİKLERİN SINIFLANDIRILMASI Fiziksel nicelikleri sınıflandırır. BİLİM ARAŞTIRMA MERKEZLERİ Bilim araştırma merkezlerinin fizik bilimi için önemini açıklar. MADDE VE ÖZELLİKLERİ MADDE VE ÖZKÜTLE Özkütleyi, kütle ve hacimle ilişkilendirerek açıklar. Günlük hayatta saf maddelerin ve karışımların özkütlelerinden faydalanılan durumlara örnekler verir. DAYANIKLILIK Dayanıklılık kavramını açıklar. YAPIŞMA VE BİRBİRİNİ TUTMA Yapışma adezyon ve birbirini tutma kohezyon olaylarını örneklerle açıklar. HAREKET VE KUVVET HAREKET Cisimlerin hareketlerini sınıflandırır. Konum, alınan yol, yer değiştirme, sürat ve hız kavramlarını birbirleri ile ilişkilendirir. Düzgün doğrusal hareket için konum, hız ve zaman kavramlarını ilişkilendirir. Ortalama hız kavramını açıklar. İvme kavramını hızlanma ve yavaşlama olayları ile ilişkilendirir. Bir cismin hareketini farklı referans noktalarına göre açıklar. KUVVET Kuvvet kavramını örneklerleaçıklar. NEWTON’IN HAREKET YASALARI Dengelenmiş kuvvetlerin etkisindeki cisimlerin hareket durumlarını örneklerle açıklar. Kuvvet, ivme ve kütle kavramları arasındaki ilişkiyiaçıklar. Etki-tepki kuvvetlerini örneklerle açıklar. SÜRTÜNME KUVVETİ Sürtünme kuvvetinin bağlı olduğu değişkenleri analiz eder. ENERJİ İŞ, ENERJİ VE GÜÇ İş, enerji ve güç kavramlarını birbirleriyle ilişkilendirir. Mekanik iş ve mekanik güç ile ilgili hesaplamalar yapar. MEKANİK ENERJİ Öteleme kinetik enerjisi, yer çekimi potansiyel enerjisi ve esneklik potansiyel enerjisinin bağlı olduğu değişkenleri analiz eder. ENERJİNİN KORUNUMU VE ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ Enerjinin bir biçimden diğer bir biçime mekanik, ısı, ışık, ses gibi dönüşümünde toplam enerjinin korunduğu çıkarımını yapar. Canlıların besinlerden kazandıkları enerji ile günlük aktiviteler için harcadıkları enerjiyi karşılaştırır. VERİM Verim kavramını açıklar. Örnek bir sistem veya tasarımınverimini artıracak öneriler geliştirir. ENERJİ KAYNAKLARI Yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynaklarını avantaj ve dezavantajları açısından değerlendirir. ISI VE SICAKLIK ISI VE SICAKLIK Isı, sıcaklık ve iç enerji kavramlarını açıklar. Termometre çeşitlerini kullanım amaçları açısından karşılaştırır. Sıcaklık birimleri ile ilgili hesaplamalar yapar. Öz ısı ve ısı sığası kavramlarını birbiriyle ilişkilendirir. Isı alan veya ısı veren saf maddelerin sıcaklığında meydana gelen değişimin bağlı olduğu değişkenleri analiz eder. HÂL DEĞİŞİMİ Saf maddelerde hâl değişimi için gerekli olan ısı miktarının bağlı olduğu değişkenleri analiz eder. ISIL DENGE Isıl denge kavramının sıcaklık farkı ve ısı kavramı ile olan ilişkisini analiz eder. ENERJİ İLETİM YOLLARI VE ENERJİ İLETİM HIZI Enerji iletim yollarını örneklerle açıklar. Katı maddedeki enerji iletim hızını etkileyen değişkenleri analiz eder. Enerji tasarrufu için yaşam alanlarının yalıtımına yönelik tasarım yapar. Hissedilen ve gerçek sıcaklık arasındaki farkın sebeplerini yorumlar. Küresel ısınmaya karşı alınacak tedbirlere yönelik proje geliştirir. GENLEŞME Katı ve sıvılarda genleşme ve büzülme olaylarının günlük hayattaki etkilerini yorumlar. ELEKTROSTATİK ELEKTRİK YÜKLERİ Elektrikle yüklenme çeşitlerini örneklerle açıklar. Elektriklenen iletken ve yalıtkan maddelerde yük dağılımlarını karşılaştırır. Elektrik yüklü cisimler arasındaki etkileşimi açıklar. Elektrik alan kavramını açıklar. Video açıklamasıHoş korunumu ile alakalı başka bir problem kadar yaptığımız her şeyde, daha öncekilerde enerji korunumu yasası ile enerji korunmuştu. Bunun sebebide de, sistemde rol alan her kuvvetin korunumlu kuvvet olmasıydı. Ama şimdi sürtünmenin de işin içine girdiği bir soru çözeceğim ve enerjinin bir kısmının sürtünme ile kaybolduğunu göreceğiz. Ayrıca bu enerjinin nereye gittiği hakkında da biraz düşüneceğiz. Bu problemi, Oregon üniversitesinin web sitesinden aldım. zebu. Elimizde toplam ağırlıkları 90 kilogram olan bir bisiklet ve bisikletci var. Yani kütlemiz 90 kilogram olsun ve 500 metre uzunluğundaki bir tepeden harekete başlayalım. Tepenin, çizeceğim şekle benzer bir şey olduğu anlaşılıyor çizgi hipotenüstür ve 500 metre uzunluğunda. Yani yerden tepenin en uç noktasına kadar olan uzaklık 500 metredir. Ayrıca tepe yatayla 5 derecelik bir açı yapıyor. Ve bu tepeyi, şimdi çözdüğümüz diğer problemlerdeki kama gibi düşünebiliriz. Güzel. Ortalama sürtünme kuvvetinin 60Newton olduğunu varsayıyoruz. Soruda sürtünme katsayısından bahsedilmiyor ve bundan dolayı cisme etkiyen ve yüzeye dik olan kuvvetin büyüklüğünü tabi ki hesaplamak zorundayız. Soruda bize sadece sürücünün hareket yönüne ters etki eden sürtünme kuvvetinin büyüklüğü biz sürtünmenin neden kaynaklandığı hakkında biraz düşünebiliriz. Bildiğimiz gibi sürtünme kuvveti neydi ? 60N' dur ve tabi ki sürücünün hareket yönüne zıttır. Ve soruda bize, zemine ulaştığında sürücünün hızının ne olacağı soruluyor. Sürücü, tepenin uç noktasından ve durgun halden harekete başlıyor. Sürücümüz sürücünün son hızını hesaplamamamız gerekiyor. Bu problem bir dereceye kadar potansiyel enerji ayrıca kesinlikle mekanik enerjinin korunumu ile alakalı bir problem. Şimdi sürücü harekete başladığında enerjinin ne olduğunu hesaplayalım. Şimdi, sürücü tepenin uç noktasından harekete başlıyor ve bu durumda kesinlikle potansiyel enerjiye sahiptir değil mi.? Yani durgun halde olduğundan dolayı kinetik enerjiye sahip değildir. Peki potansiyel enerjisi ne kadardır? Potansiyel enerjinin, kütle çarpı yer çekimi ivmesi çarpı yükseklik olduğunu biliyoruz değil mi. ? Verileri yerine koyalım o zaman kütleyi 90 alıyoruz, yer çekimi ivmesi ise metre bölü saniye kare. Yüksekliği bilmiyoruz ve hesaplamak için biraz trigonometriye ihtiyacımız olacak. Çizdiğim bu şeyin şimdi üçgen olduğunu düşünüyorum ve yüksekliği bulmamız gerek değil mi? Şimdi yüksekliği bulmamız için bu üçgenin dik olan kenarının uzunluğunu hesaplamamız Hipotenüsün uzunluğunu ve açıyı biliyorum. Bu açının sinüsü, karşı bölü hipotenüse eşittir. Yani Sin5in değeri, yükseklik bölü 500'dür. Yani biraz işlem yaparsak şimdi yüksekliğin ne olduğunu kolayca bulucağız. Bu denklemi başka bir şekilde yazarsak nedir ? 500 çarpı sin5, yüksekliğe eşittir. Peki sin5 nedir ? sin5in değeri Peki 500 ile yi çarptığınızda ne elde ederiz? Evet Google'dan bir hesap makinesi kullanacağım. 500 çarpı ya eşitmiş. Yani tepemizin yüksekliği metreymiş. Potansiyel enerjiye hesabına geri dönelim kütleyi ve yer çekimi ivmesini biliyoruz ve yüksekliğimiz de metre. 90 çarpı çarpı ne ediyor ? 38,455 ediyormuş. Yani potansiyel enerji, 38, 455 Joule ya da Newton bölü metredir. Şimdi bu soruyu size soruyorum Yere ulaştığımız zaman, sahip olduğumuz bütün enerji, kinetik enerjiye dönüşür mü? Yaklaşık olarak evet. Sürtünme kuvvetide var ve sürtünmenin, mekanik enerjiyi tükettiğini düşünebilirsiniz değil mi? Bu kuvvetleri korunumlu olmayan kuvvetler cisme etkiyen bütün kuvvetler korunmamıştır. Öyleyse sahip olduğumuz potansiyel enerjiyi, toplam enerji diyelim. Toplam enerji yerine ilk enerji yazalım ilk enerji, sürtünmede kaybedilen enerji artı son enerjiye eşittir. Sistemin ilk enerjisini biliyorum. Bisiklet sürücüsünün sahip olduğu potansiyel enerji yani sistemin ilk enerjisi yuvarlarsak 38,500 Joule'dur. Şimdi sürtünme ile kaybedilen enerjiyi hesaplayalım bu enerji, sürtünmenin yaptığı işin negatifine negatif iş derken neyi kastediyorum ? Sürücü bu yönde 500 metre yol alıyor değil mi ?Yani uzaklık 500 metre. Ama sürtünme, cisme bu yönde etki etmiyor. Hareket esnasında sürtünme, uzaklıkla ters yönde olacak şekilde cisme etki etti. Cisme etkiyen kuvvet, uzaklıkla ters yönde olduğu için iş negatif olur. Başka bir şekilde düşünürsek, ilk enerji artı sürtünme kuvvetinin yaptığı iş, son enerjiye eşittir. Sürtünme kuvvetinin yaptığı iş negatif bir büyüklüktür ve bundan dolayı bu işi alıp eşitliğin diğer tarafına atabiliriz ve öyle yaptım. Şimdi sistemde sürtünme kuvvetinin olduğuna emin olmalısınız yani son enerjinin, ilk enerjiden daha az olup olmadığını mutlaka kontrol edelim. Bizim ilk enerjimiz neydi? kiloJoule' dür. Bu durumda sürtünmenin yaptığı negatif iş nedir? Hipotenüs 500 metredir ve 500 metre boyunca bisiklet, 60N büyüklüğündeki bir kuvvet tarafından geriye doğru itilir değil mi? Enerji, kuvvet çarpı uzaklığa eşittir. Sürtünme kuvvetinin yönü, hareket yönüne ters olduğundan dolayı sürtünme kuvvetinin değeri eksi 60 olur. Ve 500 ile çarparsak son enerjiyi buluruz. Peki, işlemi yaparsak sonuç ne olacak ? 30,000'i yapabiliriz aslında, aklımızdan yapabiliriz 8455 Joule çıkar. Sürücü bu zamana kadar deniz seviyesine bütün enerji, kinetik enerjiye çevrilmiştir. Kinetik enerjinin formülü bildiğiniz gibi 1 bölü 2 çarpı m çarpı v karedir. Şimdi kütleyi kütlesi 90 kilogramdır değil mi? Sürücü ve bisikletin beraber kütlesi 90 kilo o zaman m yerine 90 yazarız. 90 çarpı 1 bölü 2, 45. Her iki tarafı 45' e bölelim şimdi 8,455 bölü 45, nedir ? a eşittir. Yani v kare Her iki tarafın karekökünü alınca hızı olarak hız Evet şimdi son hız metre bölü saniye tabi. Birimide yazalım. Bu problem gerçekten daha ilginçti çünkü enerji tam olarak bir kısmı sürtünme kuvveti tarafından yok edildi. Aslında bu enerji boşlukta kaybolmadı tabi. Ne oldu ? Isıya dönüştü. Mesela zımpara kağıdının üzerinden aşağı doğru kayarsanız ne olur? Pantolonunuz delinebilir, en azından pantolonunuz delinmese bile ısınırsınız değil mi bir sıcaklık hissedersiniz. Burada da özellikle yani sürtünmeye sebep olan özel bir sebep yok ama sonuçta bisikletin tekerlekleri daha doğrusu lastikleri yer ile temas ediyor o yüzden oradan bir sürtünme kaynaklanıyor. Bisiklet ve bisikletci hava ile temas ettiği için orada da bir sürtünme var. Yani sonuçta sürtünme bir miktar enerji kaybına tabiatı ile sebep oluyor. Evet bundan sonra sadece mekanik enerjinin korunumu ile uğraşmayacaksınız, sürtünme kuvvetini içeren sorulara da bakabilirsiniz. Fizikte kütle nedir sorusunun en genel cevabı bir cisimdeki madde miktarıdır. Bir cismin kütlesi ne kadar büyükse cisimdeki madde miktarı o kadar çoktur. m simgesiyle gösterilir. Bir cismin kütle miktarı her yerde her zaman aynıdır, değişmez; Dünya’da, Ay’da ya da uzay boşluğunda aynı kalır. Dünya’da 75 kg olan bir astronot Ay’da da uzayda da 75 kg’dır. Sıcaklıktan ya da basınçtan da etkilenmez, hep sabittir. Ayrıca sonraki konularda göreceğiniz gibi kütle bir cismin eylemsizliğinin ölçüsüdür. Bir cismi ivmelendirmek yani hızını değiştirmek için gereken kuvvet cismin kütlesine bağlıdır; kütle arttıkça gerekli kuvvet miktarı da artar. Newton’un yasalarına göre uygulanan kuvvetin ivmeye oranı kütle olarak tanımlanır. Son olarak kütle, doğadaki dört temel kuvvetten biri olan kütle çekimin temel özelliğidir. Fizikteki en önemli kavramlardan biridir, hemen her konuda karşımıza çıkar. Kütle Birimleri ve Birim Dönüşümleri Kütle skalerdir yönü yoktur, ayrıca temel bir büyüklüktür. Birimi kilogramdır kg. Neden gram değil de kilogram seçmişler, merak ediyorsanız bu güzel video açıklıyor. Farklı kütleleri ölçmek için kullanılan standart kütleler 500 g – 1 g arası Günlük yaşamımızda karşılaştığımız cisimlerin kütleleri kilogramla ölçmek için çok küçük ya da çok büyük olabilir. Bu yüzden birim dönüşümleri yaparız. Aşağıdaki tablo birim dönüşümlerini özetliyor. Tabloda üslü sayıları kullanıyoruz, çünkü 106 yazmak 1000000 yazmaktan daha kolay. Örneğin, mikrogramı kilograma çevirmek için şöyle bir şey yazmak hem zor hem de hata ihtimalini artırır 1 μg = 0,000000001 kg. Bunun yerine 1 μg = 10-9 kg yazmak çok daha kullanışlı. Birim adı kg karşılığı g karşılığı Ton 103 106 Kental 102 105 Kilogram kg 1 103 Hektogram hg 10-1 102 Dekagram dag 10-2 101 Gram g 10-3 1 Desigram dg 10-4 10-1 Santigram cg 10-5 10-2 Miligram mg 10-6 10-3 Mikrogram μg 10-9 10-6 Kütle birim dönüşümü örnek soru Bir ilaç için bir etken maddeden 2 mg gerekiyor. Bu etken madde kaç kg’dir? Çözüm Her ne kadar kütlenin temel birimi kilogram olsa da, kilogram da dahil yukarıdaki tablodaki tüm birimler gram cinsinden verilmiş. Bence tüm sorularda gram cinsinden çalışmalıyız, böylece kafamız karışmaz. Önce 1 mg kaç gram onu yazalım. 1 \space mg = 10^{-3} \space gSonra 1 g kaç kilogram onu yazalım. 1 \space g = 10^{-3} \space kgŞimdi 1 mg yerine 10-3 g yazalım, 1 gram yerine de 10-3 kg yazalım. 1 \space mg = 10^{-3} \space g = 10^{-3} \times 10^{-3} \space kg 1 \space mg= 10^{-3+-3} \space kg = 10^{-3-3} \space kg = 10^{-6} kg 1 \space mg = 10^{-6} \space kgBize 2 mg kaç kg diye sorulmuş biz 1 mg’yi bulduk. Tek yapmamız gereken ikiyle çarpmak. 2 \space mg = 2 \times 10^{-6} \space kgKütle nasıl ölçülür? En sık söylenen eşit kollu terazi ile ölçüldüğüdür. Eşit kollu terazinin bir kefesine ölçmek istediğimiz cisim, diğer kefesine kütlesini bildiğimiz cisimler konulur. Terazi dengeye geldiğinde cismin ölçümü yapmış oluruz. Eşit kollu terazinin bir kefesine ölçmek istediğimiz cisim, diğerine kütlesini bildiklerimiz yerleştirilir. Eşit kollu terazi aslında kütlelerin ağırlıklarıyla uyguladıkları torku kuvvetin döndürme etkisini karşılaştırır. Bu nedenle eşit kollu terazi, kütle çekim kuvvetinin büyüklüğünün değişmesinden etkilenmez, Dünya’da da Ay’da da tartsanız aynı miktarı ölçersiniz. Ama kütleleri doğrudan karşılaştıramaz, hala dolaylıdır, ağırlığın etkisini ölçmektedir. Ağırlığın olmadığı durumda bu yüzden çalışmaz. Örneğin, uzay istasyonunda eşit kollu teraziyle kütleyi ölçemezsiniz. Kütleyi yine ağırlık etkisini kullanarak analog ya da dijital tartılarla da ölçeriz. En sık kullandığımız ölçüm cihazları banyo ve mutfak tartıları gibi araçlardır. Bunların ağırlığı ölçtüğünü söyleyebilirsiniz çünkü aslında Dünya’nın kütle çekiminin size uyguladığı kuvveti ölçüyorlar. Bu yüzden bu tartılar Ay’da Dünya’dakinden farklı ölçümler gösterir, uzayda hiç çalışmaz. Ama eşit kollu terazi de ağırlığın etkisiyle çalışıyor. Bu tartılar eşit kollu teraziden daha kullanışlı oldukları için kütleyi ölçmekte tercih ediliyorlar. Analog tartılar eşit kollu teraziye göre daha kullanışlıdır, ama doğrudan kütleyi ölçemez. Kütleyi ağırlık etkisini kullanmadan ölçebildiğimiz bir yol eylemsizlik terazisidir. Eylemsizlik terazisinde ölçmek istediğimiz bir cismin titreşim frekansını kütlesini bildiğimiz bir cismin frekansıyla karşılaştırırız. Eylemsizlik terazisi tüm gezegenlerde ve uzayda çalışır, ama ölçüm yapmak zahmetlidir, laboratuvar dışında neredeyse hiç kullanılmaz. Eylemsizlik terazisi kütleyi ağırlığı hiç kullanmadan ölçebilir. Aşağıdaki videoda eylemsizlik terazisiyle kütle ölçümünün yapıldığı bir deney gösteriliyor. Büyük ve küçük kütleli varlıklar Evrende çok büyük ve çok küçük varlıklar bulunur. Aşağıdaki tabloda bir karşılaştırma var. Varlık Kütlesi kg Güneş 1,9 x 1030 Dünya 5,9 x 1024 Ay 7,3 x 1022 Mavi balina 1,5 x 105 İnsan 7,5 x 101 Saç teli 0,6 x -6 Bakteri 1 x 10-15 Proton 1,7 x 10-27 Elektron 9,1 x 10-31 Güneş’in ve gezegenlerin kütlesini bilim insanları nasıl ölçüyor diye merak ediyorsanız, kısa cevabı diğer gök cisimlerinin üzerindeki kütle çekim etkilerini kıyaslayarak ölçüyorlar. Kütle ve Enerji İlişkisi Eğer fizik öğrenmeye devam etmek isterseniz ileride belki de fiziğin en ünlü denklemini göreceksiniz E = mc2. Bir cismin enerji miktarı kütlesiyle ışık hızının karesinin çarpımına eşittir. Bu denklem kütlede çok büyük miktarda enerji depolandığı anlamına gelir. Atom gibi çok küçük bir nesne bile çok büyük miktarda enerji içerir. Atom bombasının ve nükleer enerji santrallerinin yapılabilmiş olmasının temeli işte bu ilişkidir. Kütle birim dönüşümü problemleri Kütlesi 6,5 ton olan bir fil, kaç gramdır? Bir bakterinin kütlesi 5,5 μg mikrogram ise, kaç kilogramdır? Kütle ile ilgili Fizik Dersi Kazanımları Özkütleyi, kütle ve hacimle ilişkilendirerek açıklar. Kütle mg, g, kg ve ton ve hacim mL, L, cm3 , dm3 , m3 için anlamlı birim dönüşümleri yapılır. Dönüşümler yapılırken bilişim teknolojilerinden faydalanılabileceği belirtilir. Eşit kollu terazi ile ilgili matematiksel hesaplamalara girilmez. Kütle ile ilgili MEB ve EBA Kazanım Testleri 9. sınıf Fizik Madde ve Özellikleri – Test 1 ve 2 Kaynaklar Scientific American, How do scientists measure weight of planets. Aşağıdakilerin hangisinde fiziğin uygulama alanı ve ilgili olduğu alt dal yanlış verilmiştir?AABBCCDDEEAşağıda günlük hayatla ilgili bazı olaylar verilmiştir• Yüksek ışıkta göz bebeğinin küçülmesi • Kara yolu çalışanlarının fosforlu kıyafetler giymesi • Cam kırıklarının orman yangınlarına neden olması • Kameralarda farklı kalitelerde merceklerin kullanılması • Köpek düdüklerinden çıkan sesi insanların algılayamamasıBu olaylardan kaç tanesi optik alt dalı ile ilişkilidir?A1B2C3D4E5Fizik öğretmeni sınavda öğrencilerine fiziğin alt dallarının çalışma alanları ile ilgili sorular sormaktadır........I....... ; ışık hareketlerini, özelliklerini, ışığın diğer maddelerle etkileşimini inceler. .......II...... , elektrikle yüklü parçacıklar arasındaki etkileşimi inceler. .......III..... , atomu bir bütün olarak ele alır; atomların etkileşimlerini ve yapısını göre öğretmenin sorduğu sorularda numaralanmış bölümlere aşağıda verilen fiziğin alt dallarından hangileri getirilmelidir?AABBCCDDEENumaralanmış görsellerden hangileri fizik bilimiyle ilişkilidir? AYalnız IBYalnız IIICI ve IIDII ve IIIEI, II ve IIII. Yaz aylarında ortalama hava ısısı 28 kalori olarak ölçülür. II. Işık akısı 450 lümen olan bir lamba, okuma lambası olarak kullanılabilir. III. Bir astronotun Ay’daki kütlesi, Dünya’daki kütlesinin yaklaşık altıda biri olarak yargıların hangilerinde fiziksel anlamda kavram hatası yapılmıştır?AYalnız IBYalnız IICYalnız IIIDI ve IIIEII ve IIIAtom fiziği; atomun yapısını, atomik boyutta gerçekleşen olayları, atomların ve molekülerin birbirleriyle ilişkisini göreI. Nanoteknoloji II. Lazer teknoloji III. Fotodirençuygulama alanlarından hangileri atom fiziğinin çalışma konusudur?AYalnız IBI ve IICI ve IIIDII ve IIIEI, II ve IIIAşağıdaki fiziksel olaylardan hangisinin gerçekleşmesinde kütle çekim kuvveti etkili değildir?ABCDEFizik bilimi ile ilgiliI. Deney, gözlem ve ölçüme dayalı bir bilim dalıdır. II. Elde edilen bilgiler, diğer disiplinler ve meslek dallarında kullanılır. III. Evrende gerçekleşen olayları anlamaya ve açıklamaya çalışan temel bilimlerden hangileri doğrudur?AYalnız IBYalnız IICI ve IIDI ve IIIEI, II ve III“Radyoaktif karbon tarihleme yöntemi” ile fosillerin yaşları göre sözü edilen bu yöntem aşağıdaki hangi alt bilim dalı ile ilişkilidir?ANükleer fizikBKatıhâl fiziğiCTermodinamikDElektromanyetizmaEOptikFizik öğretmeninin öğrencilerine fiziğin diğer disiplinler ile alan ilişkisini sorduğu bir derste Zeynep, Ela ve Mehmet şu yorumları yapmıştırZeynep Kalbin çalışma sistemi ve kan dolaşımı fiziğin basınç konusu ile ilişkilidir. Ela Gitar tellerinden çıkan ses dalgalarının frekansı, yayılımı ve ekosu fizik biliminin dalga konusu ile ilişkilidir. Mehmet Günlük hayatta kullandığımız elektronik aletlerin ve iletişim cihazlarının gelişmesinde fizik bilimi ile elde edilen bilgiler göre öğrencilerin verdiği örnekler, fiziğin hangi disiplin ya da bilim dalı ile ilişkisine örnek verilebilir?AABBCCDDEE Üyelerimiz test çözdükçe puan kazanmakta ve kazandığı puanlarla ücretsiz kitaplar alabilmektedir. Şu an üye girişi yapmadığınız için puan kazanamayacaksınız. SINAVI BİTİR Oluşturulma Tarihi Mayıs 04, 2021 0229Doğa üzerinde her cismin kapladığı belirli bir madde miktarı vardır. Bu madde miktarı arttıkça da kütle de artmaya başlar. Kütle, fizik derslerinin temel bir konusu olmakla birlikte fen derslerinde de işlenen bir alandır. Ay ve Dünya’da veya uzay boşluğunda tüm cisimler mevcut kütlelerini korumaktadır. Örnek verilecek olursa, Dünya’da mevcut kilogram ağırlığı 65 olan bir astronot, uzayda veya Ay’da da 65 kilogram olarak ölçülür. Bu durumdan hareketle basıncın ve sıcaklığın uzayda herhangi bir etki etmediğinden söz edilebilir. Peki Kütle nedir ve nasıl ölçülür? Kütle birimi ve formülü hakkında merak edilenleri en genel tanımıyla cisimlerinde mevcut madde miktarı olarak tanımlanır. Bu tanımdan yola çıkıldığında cismin kütlesinin büyümesi halinde madde miktarının da büyüyeceği/artacağı bilinmektedir. M simgesiyle gösterilen kütle, uzayda veya Ay’da da benzer değerlerini korur. Newton tarafından tanımlanan yasalara göre ise kütle kuvvetin ivmeye göre belirlendiği oran baz alınarak Nedir?Kütleyi tanımlarken baz alınana öncelik cisimlerin nicelikleridir. Bu tanımdan hareketle nicelerin ölçümünde kullanılan cismin öz ve mevcut haline kütle adı verilir. Madde miktarı olarak da tanımlanan kütleler nesnelerin hareketlerine göre direnç göstermek gibi bir cismin kütlesi büyüdükçe eğer dışarıdan bir kuvvet uygulanırsa hızlanması da azalır. Özetle; kütlesi büyük cisimlerin eylemsizlikleri de büyük olma özelliği taşır. Yer çekim, kütlenin bulunduğu değeri değiştiren bir etmen değildir. Kütleler bulundukları alandaki miktarlarını korumaya devam ederler. Kütle Nasıl Ölçülür? Kütlelerin ölçümlenebilmesi için eşit kol özellikli bir teraziye ihtiyaç duyulur. Kütleler her yerde aynı değeri gösterirler. Gramla ölçülen kütlelerin fizikte gösterilme simgesi m harfidir. Ölçümleme sırasında ise kilogram yani “k” harfi ve gram “g” harfi ile simgelenirler. SI birim özelliği üzerinden kg olarak yazılan kilogram haricinde ton da bir kütle ölçüm ton 1000 kilogram ağırlığına gram ise 0,001 parçacıklarının kütle hesaplaması için kullanılan formül MeV/c² ölçümünde kullanılan eşit kollu terazilerde bir tarafa ölçülmek istenen madde diğerine ise standart bir kütle yerleştirilir. Ölçümlemek için bu özellik baz Birimi Nedir?Uluslararası Birimler Sistemi diğer adıyla SI’ya göre kütle ölçüm birimi kilogram olarak belirlenmiştir. 7 temel birimden biri olan kilogram bir tona eşittir. Pound, ton ve gram da kütle birimi olarak kullanılırlar. Kütlenin görelilik yasası baz alındığında enerji E ile E=mc² tanımlanmış formülü bulunur. Bu formülden hareketle elektronVolt’un da kütlelerde bir enerji birimi olarak kullanımı söz ve enerjilerin kendi aralarında dönüştürülme durumu sırasında eV formülünden yararlanılır. 1 elektronVolt’un ortalama kilogramını bulmak için ile 10 çarpılır ve 36 çıkarılır. Bu sayede 1 eV’nin değeri elde Formülü Nedir?Kütlenin formülü için öncelikle hacmin formülünden bahsedilmek gerekir. Bir maddenin hacmini hesaplamak istersek genişliği, yüksekliği ve eni çarpılır. Kütlelerde ise özkütle ve hacim çarpıldıktan sonra istenen değer elde edilir. Hacim hesabında kullanılan temel yöntem ise su içerisine suyun kütlesinden daha büyük bir cisim koymak gerekir. Eğer cisim mevcut kabın içerisinden taşıyorsa veya yükseliyorsa hacmi o kadardır için kullanılan terim V harfi ile gösterilir ve V= şeklinde boy, en yükseklik istenilen değer elde edilir. Üç tarafı da birbiriyle eşit oranda olan bir küpün hacmini hesaplarken V=a3 formülü uygulanır. Kütle hesaplamalarında hacim hesabı temel olarak bilinmesi önemli olan bir konudur. Ağırlığın ve kütlenin ise birbiriyle karıştırılmaması gerekir.

9 sınıf fizik kütle ile ilgili örnekler